Đón Tết an toàn: Nói không với pháo nổ, pháo trái phép

Những năm gần đây, tình trạng sản xuất, buôn bán, vận chuyển và sử dụng trái phép pháo, vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ vào dịp trước, trong và sau Tết vẫn tiềm ẩn nhiều diễn biến phức tạp, gây ảnh hưởng xấu đến đời sống Nhân dân và trật tự an toàn xã hội. Việc sử dụng pháo tự chế, pháo nổ không chỉ vi phạm pháp luật mà còn tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ, gây thương tích nghiêm trọng, thậm chí đe dọa tính mạng con người.

Thực tế cho thấy đã xảy ra nhiều vụ tai nạn đáng tiếc xuất phát từ sự tò mò, thiếu hiểu biết hoặc cố tình vi phạm của một số cá nhân. Hành vi sử dụng pháo trái phép không chỉ gây hậu quả cho bản thân người vi phạm mà còn làm mất an ninh trật tự, ảnh hưởng đến cuộc sống bình yên của cộng đồng.

Trước những tác hại trên, Nhà nước đã ban hành nhiều quy định nghiêm cấm sản xuất, buôn bán và đốt pháo. Đáng chú ý, Nghị định số 137/2020/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý, sử dụng pháo hiện đang là văn bản pháp lý quan trọng điều chỉnh lĩnh vực này, với nhiều điểm mới phù hợp thực tiễn.

Theo quy định, pháo nổ và pháo hoa nổ là các loại pháo có chứa thuốc pháo nổ, khi sử dụng gây ra tiếng nổ hoặc tiếng rít kèm hiệu ứng màu sắc trong không gian. Các loại pháo này bị nghiêm cấm nghiên cứu, chế tạo, sản xuất, mua bán, vận chuyển, tàng trữ và sử dụng, trừ trường hợp do các đơn vị thuộc Bộ Quốc phòng thực hiện theo nhiệm vụ được Thủ tướng Chính phủ giao trong các dịp lễ, tết, sự kiện lớn của đất nước.

Đối với pháo hoa không gây tiếng nổ (chỉ tạo hiệu ứng ánh sáng, màu sắc), cá nhân có đầy đủ năng lực hành vi dân sự được phép sử dụng trong các dịp lễ, tết, cưới hỏi, sinh nhật, hội nghị, khai trương… Tuy nhiên, người dân chỉ được mua tại các tổ chức, doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng được phép sản xuất, kinh doanh theo quy định.

Từ ngày 15/12/2025, các hành vi vi phạm về quản lý, sử dụng pháo bị xử phạt theo Nghị định số 282/2025/NĐ-CP của Chính phủ, với mức phạt tăng nặng. Trong đó, hành vi sử dụng pháo hoa không đúng quy định có thể bị phạt từ 2 đến 5 triệu đồng; sử dụng trái phép pháo nổ, pháo hoa nổ, thuốc pháo có thể bị phạt từ 20 đến 40 triệu đồng. Các hành vi chế tạo, mua bán, tàng trữ, vận chuyển trái phép pháo và thuốc pháo, kể cả pháo tự chế, tùy mức độ còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Cơ quan chức năng cũng khuyến cáo, nhiều loại pháo có nguồn gốc nước ngoài đang lưu hành trái phép trên thị trường thực chất là pháo nổ, pháo hoa nổ và thuộc danh mục hàng cấm. Hiện nay, chỉ pháo hoa do Nhà máy Z121 (Bộ Quốc phòng) sản xuất mới được phép sử dụng theo đúng quy định.

Trường hợp đốt pháo trái phép tại nơi công cộng gây ảnh hưởng xấu đến an ninh trật tự còn có thể bị xử lý hình sự về tội “Gây rối trật tự công cộng” theo Bộ luật Hình sự.

Để bảo đảm đón Tết Nguyên đán vui tươi, an toàn, mỗi người dân cần nghiêm túc thực hiện: không sản xuất, mua bán, tàng trữ, vận chuyển và sử dụng các loại pháo nổ; không tàng trữ, sử dụng trái phép vũ khí, vật liệu nổ; tích cực tuyên truyền, vận động người thân chấp hành pháp luật; kịp thời thông báo cho cơ quan công an khi phát hiện hành vi vi phạm.

Việc chấp hành nghiêm các quy định về quản lý, sử dụng pháo không chỉ góp phần giữ gìn an ninh trật tự mà còn xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, bảo đảm cho Nhân dân vui xuân, đón Tết an toàn, tiết kiệm và hạnh phúc.