Xử phạt vi phạm về căn cước công dân theo Nghị định 282/2025/NĐ-CP

Từ ngày 15/12/2025, Nghị định số 282/2025/NĐ-CP của Chính phủ chính thức có hiệu lực, quy định mức xử phạt mới đối với các hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực căn cước. So với quy định trước đây tại Nghị định 144/2021/NĐ-CP, nhiều hành vi vi phạm liên quan đến thẻ Căn cước công dân, Căn cước điện tử và giấy chứng nhận căn cước bị tăng mức phạt đáng kể nhằm nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, bảo đảm an toàn danh tính và quyền lợi của công dân.

Theo Điều 11 Nghị định 282/2025/NĐ-CP, các hành vi không xuất trình thẻ căn cước khi được yêu cầu, không thực hiện đúng thủ tục cấp, cấp đổi, cấp lại thẻ hoặc không nộp lại thẻ khi bị thu hồi sẽ bị xử phạt từ 500.000 đến 1.000.000 đồng.

Nhóm hành vi chiếm đoạt, sử dụng trái phép thẻ căn cước, tẩy xóa hoặc sửa chữa nội dung thẻ, hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng thẻ cũng bị tăng mức xử phạt lên 2 – 4 triệu đồng. Quy định này đồng thời áp dụng cho các trường hợp không nộp lại thẻ khi pháp luật yêu cầu.

Một trong những hành vi bị siết chặt mạnh nhất là làm giả dữ liệu hoặc cung cấp thông tin giả để được cấp căn cước. Theo mức phạt mới, người vi phạm có thể bị phạt 4 – 8 triệu đồng. Đây là biện pháp nhằm ngăn chặn các hành vi gian lận danh tính, đảm bảo tính chính xác và an toàn của hệ thống định danh điện tử quốc gia.

Nặng nhất trong nhóm vi phạm là hành vi sử dụng thẻ căn cước giả, cầm cố hoặc cho thuê thẻ căn cước. Mức phạt hiện nay đã tăng lên 8 – 10 triệu đồng, áp dụng cho cả hành vi sử dụng thẻ hết giá trị để thực hiện hành vi trái pháp luật, cầm cố – nhận cầm cố, cho thuê – thuê thẻ căn cước hoặc giấy xác nhận số định danh cá nhân. Việc điều chỉnh mức phạt được đánh giá là cần thiết trong bối cảnh tình trạng lợi dụng thẻ căn cước để vay nợ, đăng ký dịch vụ trái phép ngày càng diễn biến phức tạp.

Ngoài hình phạt tiền, Nghị định 282/2025/NĐ-CP còn quy định các biện pháp xử phạt bổ sung như: tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm, buộc nộp lại thẻ căn cước hoặc giấy tờ liên quan, buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được từ hành vi vi phạm. Theo khoản 2 Điều 5 của Nghị định, mức phạt nêu trên áp dụng đối với cá nhân; nếu tổ chức vi phạm, mức phạt sẽ gấp đôi, bảo đảm tính răn đe và phù hợp mức độ ảnh hưởng của hành vi.

UBND xã Trị An đề nghị người dân nâng cao ý thức tự bảo vệ thông tin cá nhân, sử dụng thẻ căn cước đúng quy định; tuyệt đối không cầm cố, cho thuê hoặc giao thẻ cho người khác; đồng thời chủ động thực hiện thủ tục cấp đổi khi thẻ bị mất, hư hỏng hoặc thông tin cá nhân có thay đổi.

Việc chấp hành nghiêm quy định về căn cước không chỉ bảo vệ quyền lợi của công dân mà còn góp phần giữ vững an ninh trật tự trên địa bàn, hạn chế nguy cơ bị lạm dụng thông tin và tạo thuận lợi trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính. 