Sử dụng trái phép chất ma túy phải chịu trách nhiệm hình sự

Ma túy là hiểm họa của toàn xã hội, hủy hoại sức khỏe con người, làm suy thoái giống nòi và là nguyên nhân phát sinh nhiều loại tội phạm nguy hiểm khác. Đấu tranh, ngăn chặn tệ nạn ma túy là trách nhiệm của toàn dân, toàn xã hội.

Nhằm tăng cường hiệu quả phòng, chống ma túy, ngày 25 tháng 6 năm 2025, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự, chính thức có hiệu lực từ ngày 01 tháng 7 năm 2025, trong đó bổ sung quy định về tội “Sử dụng trái phép chất ma túy” tại Điều 256a.

Theo khoản 10 Điều 2 Luật Phòng, chống ma túy năm 2021,“Người sử dụng trái phép chất ma túy là người có hành vi sử dụng chất ma túy mà không được sự cho phép của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền; đồng thời kết quả xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể cho thấy dương tính.”

Trước đây, Bộ luật Hình sự chỉ quy định các tội liên quan đến tàng trữ, vận chuyển, mua bán chất ma túy; người sử dụng trái phép chất ma túy thường chỉ bị xử lý hành chính. Tuy nhiên, tình trạng tái nghiện và vi phạm ngày càng tăng khiến việc xử phạt hành chính không đủ sức răn đe.

Từ ngày 01/7/2025, hành vi sử dụng ma túy trong một số trường hợp nhất định sẽ bị xử lý hình sự theo quy định mới tại Điều 256a Bộ luật Hình sự sửa đổi năm 2025.

* Các trường hợp bị truy cứu trách nhiệm hình sự

Người sử dụng trái phép chất ma túy sẽ bị phạt tù từ 02 năm đến 03 năm nếu thuộc một trong bốn trường hợp sau:

1. Đang trong thời hạn cai nghiện ma túy hoặc điều trị nghiện bằng thuốc thay thế mà vẫn sử dụng ma túy trái phép.

2. Đang trong thời hạn quản lý sau cai nghiện ma túy theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy.

3. Trong thời hạn 02 năm kể từ ngày hết thời hạn quản lý sau cai nghiện, nếu vẫn thuộc diện bị quản lý người sử dụng ma túy mà tiếp tục vi phạm.

4. Trong thời hạn 02 năm kể từ khi tự ý chấm dứt cai nghiện tự nguyện hoặc điều trị bằng thuốc thay thế, mà tiếp tục sử dụng trái phép chất ma túy.

Nếu tái phạm, người vi phạm sẽ bị phạt tù từ 03 năm đến 05 năm.

* Các tình huống xử lý khác theo quy định của Bộ luật Hình sự 2025

Người đã bị kết án về tội sử dụng trái phép chất ma túy mà chưa được xóa án tích, nếu tiếp tục có hành vi vi phạm khác như:

• Tàng trữ trái phép chất ma túy sẽ bị xử lý theo Điều 249;

• Vận chuyển trái phép chất ma túy sẽ bị xử lý theo Điều 250;

• Chiếm đoạt chất ma túy sẽ bị xử lý theo Điều 252 của Bộ luật Hình sự sửa đổi năm 2025.

Các quy định này chính thức áp dụng để khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử đối với hành vi phạm tội xảy ra từ 0 giờ ngày 01/7/2025 theo điểm a khoản 1 Điều 4 của Luật sửa đổi.

Mỗi người dân cần nâng cao ý thức, trách nhiệm, nói “Không với ma túy”, không thử, không sử dụng, không tàng trữ, không tiếp tay cho các hành vi liên quan đến ma túy. Gia đình và cộng đồng hãy quan tâm, động viên người cai nghiện tái hòa nhập cuộc sống, đồng thời tích cực tố giác tội phạm và hành vi vi phạm pháp luật về ma túy.