Cá nhân vi phạm hành chính có thể bị cưỡng chế lương hoặc thu nhập khác

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 296/2025/NĐ-CP ngày 16/11/2025 quy định về cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính. Nghị định có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, trong đó nêu rõ tỷ lệ khấu trừ một phần lương hoặc thu nhập đối với cá nhân bị áp dụng biện pháp cưỡng chế.

Theo Điều 10 của Nghị định, biện pháp cưỡng chế khấu trừ một phần lương hoặc thu nhập được áp dụng đối với:

  • Cán bộ, công chức, viên chức; người thuộc lực lượng Quân đội Nhân dân, Công an Nhân dân; người làm việc trong tổ chức Cơ yếu.

  • Cá nhân làm việc và được hưởng lương hoặc thu nhập tại các cơ quan, đơn vị, tổ chức; người lao động có thu nhập theo mùa vụ ngắn hạn do hộ gia đình, hộ kinh doanh hoặc người sử dụng lao động thuê.

  • Cá nhân đang hưởng chế độ hưu trí theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội.

Quy định này nhằm bảo đảm biện pháp cưỡng chế được áp dụng đúng đối tượng và phù hợp với tính chất thu nhập của từng cá nhân.

Theo Điều 13 của Nghị định, mức khấu trừ tiền lương hoặc lương hưu mỗi lần không quá 30% tổng số tiền thực nhận hằng tháng sau khi đã trích các khoản bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và thuế thu nhập cá nhân. Việc khấu trừ phải bảo đảm điều kiện sinh hoạt tối thiểu của cá nhân và người được họ nuôi dưỡng theo quy định pháp luật.

Đối với các khoản thu nhập khác, tỷ lệ khấu trừ tối đa không quá 50% tổng thu nhập hằng tháng, đồng thời vẫn phải bảo đảm mức sinh hoạt tối thiểu cho người bị cưỡng chế.

Như vậy, từ ngày 01/01/2026, cá nhân vi phạm hành chính có thể bị khấu trừ tối đa 30% lương hoặc lương hưu và tối đa 50% các khoản thu nhập khác trong mỗi lần thực hiện biện pháp cưỡng chế. Việc khấu trừ có thể tiến hành nhiều lần cho đến khi hoàn thành nghĩa vụ theo quyết định xử phạt.

Bên cạnh đó, Điều 11 của Nghị định cũng quy định rõ trình tự xác minh thông tin về tiền lương và thu nhập trước khi áp dụng cưỡng chế. Trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ khi nhận được yêu cầu, cá nhân bị cưỡng chế phải cung cấp thông tin về tiền lương, thu nhập và mức lương hưu hằng tháng cho người có thẩm quyền.

Người ra quyết định cưỡng chế có trách nhiệm tổ chức xác minh các thông tin này và lập biên bản xác minh làm căn cứ ban hành quyết định cưỡng chế.

Trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ khi hết thời hạn thi hành quyết định xử phạt mà cá nhân không tự nguyện chấp hành, người có thẩm quyền sẽ yêu cầu bằng văn bản đối với cá nhân bị cưỡng chế và các cơ quan, tổ chức liên quan phải cung cấp thông tin về tiền lương, thu nhập, lương hưu. Sau khi nhận yêu cầu, các đơn vị liên quan phải cung cấp đầy đủ thông tin trong thời hạn 03 ngày làm việc và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của dữ liệu. 